Er was eens… een middeleeuwse geestelijke, genaamd Ailbertus van Antoing. In het jaar 1104 kwam hij naar het Land van Rode en zag mogelijkheden voor de bouw van een klooster vlak bij de Duitse grens. Graaf Adelbert van Saffenburg gaf toestemming voor de bouw. Later kreeg de vrome Ailbertus hulp van de zeer ambitieuze Embrico von Mayschoss, bewoner van de nabijgelegen burcht Rode. Samen legden ze de fundamenten voor een eenvoudige kloosterkerk. En wat hij toen nog niet wist, ook een wijngaard…
Water en wijn
Embrico van Mayschoss was zeer vermogend. Toen hij toetrad tot de Kloostergemeenschap van Ailbertus, vervielen al zijn bezittingen, waaronder landerijen en wijnbergen aan de Ahr in Duitsland. Dit was het begin van een eeuwenlange verbintenis tussen de wijngaarden van Mayschoss en de Kloosterorde in het Land van Rode. De kanunniken van Kloosterrade (later Rolduc) hielden zich bezig met wijnbouw in het Duitse gebied rond de rivier de Ahr. De band verwaterde in de loop van de eeuwen, maar het sprookje kreeg later een vervolg.
‘’Ik ben de wijnstok en jullie zijn de ranken.’’ – Johannes 15:5
Regent
Eind jaren ’90 van de vorige eeuw ontstond het idee om de relatie van Mayschoss aan de Ahr en Rolduc nieuw leven in te blazen. Begin het jaar 2000 gingen vijfhonderd stokken van de Regent-druif de grond in. Enkele jaren later, bij de viering van het 900-jarig bestaan van Rolduc, werden nog eens negenhonderd stokken geplant. Met hulp van Europese subsidie wordt nu het hele gebied rondom Rolduc opnieuw ingericht. Hoogste tijd voor een bezoek aan deze twee bijzondere wijngaarden met een lange geschiedenis.
Winzer van Rode
Wiel Hakens, de voorzitter van de Winzer van Rolduc, geeft me deze herfstige novembermiddag een rondleiding door de wijngaarden van Rolduc. Wiel is een enthousiaste verteller en geniet zichtbaar van zijn werk. De eerste oogst in 2002 “was niet te drinken,” maar twee jaar later “begon het eindelijk ergens op te lijken.” Iedere maandagochtend komt een groep vrijwilligers (‘de oudste is 95!’) snoeien en grasmaaien, “en natuurlijk een glaasje wijn bij de lunch,” vertelt Wiel met pretogen. Geheel in de geest van de middeleeuwse kanunniken die vroeger hard werkten in de wijngaarden van Embrico von Mayschoss aan de Ahr.
Goed wijnjaar
Wiel legt uit dat de Regent-druif geschikt is voor ons koele klimaat. De druif heeft namelijk losse trossen, waardoor hij minder gevoelig is voor schimmels. De oogst van het zeer warme jaar was tot op heden de beste wijnoogst van Rolduc. Een suikergehalte van meer dan 90 Oechsle werd gemeten, en soms zelfs meer dan 112 (!). Dat hadden ze nog nooit meegemaakt bij wijnmaker Mayschoss. Dit vrome sap mag nu bijkomen van de uitzonderlijk zonnige zomer en rusten op nieuwe eiken vaten.
“Daar waar de regent zijn voeten in de heilige grond geworteld heeft was ook ooit de plek waar de mijnbouw in Nederland begon.”
Herfstdecor
We lopen van de Ailbertus wijngaard naar de Eurode wijngaard in een prachtig geelgoud herfstdecor. In deze kleine wijngaard gingen negentien jaar geleden de eerste stokken de grond in. Vanaf hier heb je uitzicht op de Burcht van Rode, waar Embrico von Mayschoss ooit uitkeek over het Land van Rode. In de verte is het sprookjesachtige torentje van de burcht op Duits grondgebied nog zichtbaar. Sinds een aantal jaren staat er als herinnering een houten plaquette ter ere van de vriendschapsband tussen Herzogenrath en Kerkrade. De geschiedenis wordt hier tastbaar. De cirkel is rond.
Van Mijnbouw naar Wijnbouw
Daar waar de vrome druifjes hun voeten in de heilige grond geworteld hebben, was ook ooit de plek waar de mijnbouw in Nederland begon. Rolduc stond aan de wieg van deze lucratieve en later omstreden industrie. Middeleeuwse monniken in de zeventiende eeuw hielden zich serieus bezig met de winning van steenkool. De ondergrond was niet alleen goed voor het delven van het zwarte goud, maar bleek later ook geschikt voor groene wijnstokken.
Op de grens van Nederland en Duitsland is het eenvoudige klooster van Ailbertus van Antoing, negenhonderd jaar later, verworden tot het grootste abdijcomplex in de Benelux. Inmiddels is het klooster, met zijn Romaanse kerk, onderaardse crypte, rococo-stijl bibliotheek en wijngaard, omgetoverd tot een hotel en conferentieoord. Naast een droge, rode wijn van de Regent-druif is er dit jaar (en tevens het laatste jaar) een lichtvoetige bruisende rosé gemaakt. Dit is echter eenmalig. Volgend jaar maken ze een “gewone” rosé, omdat zo’n wijn commercieel gezien beter in de markt ligt. Hopelijk met de zegen van de godsvruchtige Ailbertus van Antoing. Daar drinken we een glaasje op.
Dank aan Wiel Hakens, voorzitter van de Winzer van Rode.
AiméVin 