“Wijn komt niet tot leven in een steriele proefruimte, maar in de concrete wereld van gedeelde ervaringen.”

Deze gedachte is afkomstig van Nicola Perullo, een filosoof die ik mocht ontmoeten aan de Academie voor de Gastronomie in Pollenzo, het hart van de Slow Food-beweging. Hij overhandigde mij daar een bijzondere uitgave van het Italiaanse vaktijdschrift Rivista di Estetica. Dit is niet zomaar een bundel; het is een academisch eerbetoon aan wat hij ‘Wineworld’ noemt.

In deze bundel dagen Perullo en andere filosofen de lezer uit: is wijn een kunstwerk? Kan proeven een esthetische ervaring zijn? Het leerde me dat wat we proeven niet alleen in het glas zit, maar wordt gevormd door onze cultuur en aandacht. Door dit werk heb ik geleerd dat mijn rol als professioneel wijnproever geen meetinstrument is om wijn koeltjes te beoordelen, maar een zintuig om verbinding te maken met de wereld om me heen. Op Het Vuurpad zijn wij geen producenten, maar verzorgers. Op AiméVin ben ik geen wijnexpert, maar een gids in de ervaring van het moment.

Stilte in de ´wijngaard´, storm in de waarneming

Ruim anderhalf jaar geleden begon ik aan mijn opleiding tot docent Beeldende Kunst en Vormgeving. De combinatie van die studie, mijn werk op de naschoolse opvang en de handen in de aarde op Het Vuurpad vroeg om al mijn focus. Maar die stilte was geen leegte. Terwijl ik minder schreef, leerde ik juist méér kijken, voelen en proeven.

Kijken met de ogen van herman de vries

Tijdens mijn studie raakte ik gefascineerd door de Reggio Emilia-benadering, waarbij het proces belangrijker is dan het eindproduct. Dit vloeit voor mij naadloos samen met het werk van kunstenaar herman de vries. Zijn filosofie is bedrieglijk simpel: de natuur is kunst op zich. Je hoeft er niets aan te veranderen; je hoeft het alleen maar aan te wijzen.

In mijn laatste stage op de BSO laat ik kinderen door zijn bril naar de wereld kijken. We verzamelen bladeren, voelen aan schors en maken ‘aarduitwrijvingen’. Deze zintuiglijke ontdekkingstocht voerde me rechtstreeks terug naar de kern van mijn passie voor wijn: het gaat niet om het technische oordeel, maar om de verwondering over wat de natuur ons geeft.

Op zoek naar de verloren tijd

Vroeger zag ik het proeven van wijn vooral als een technische analyse. Nu zie ik het als mijn instrument om de wereld te lezen. Smaak en geur zijn namelijk directe lijnen naar ons autobiografisch geheugen.

Misschien ken je het ‘Proust-effect’ wel: dat ene moment waarop een geur of smaak je plotseling terugwerpt in de tijd. Zoals de beroemde madeleine bij Marcel Proust, of de geur van lavendel die je herinnert aan je jeugd. Of het nu de geur van tabak op een leren jas is of de aardse geur na een regenbui op het Vuurpad; deze ‘mind pops’ laten zien dat proeven eigenlijk een vorm van herinneren is. Een manier van voelen.

De Biotoop in beeld en geur

In deze zintuiglijke zoektocht laat ik me inspireren door pioniers zoals Guy Bleus, die al sinds de jaren zeventig geur gebruikt als beeldend medium, en geurhistoricus Caro Verbeek. Haar onderzoek naar synesthesie leerde me dat waarneming nooit op zichzelf staat. Samen met de wetenschappelijke inzichten van smaakprofessor Peter Klosse begrijp ik nu dat het proeven van wijn het waarnemen van een volledige biotoop is.

Als ik nu in onze wijngaard sta, zie ik geen ‘onkruid’ of losstaand fruit, maar composities. Ik proef niet alleen de druiven; ik voel de textuur van de bodem die ik nu — letterlijk — op papier leer vangen.

Wat kun je verwachten?

Het Vuurpad gaat een nieuwe fase in. De focus verschuift: van consumptie naar de blik van de maker en de waarnemer. Nu ik mijn pen en penseel weer heb opgepakt, neem ik je graag mee in deze kruisbestuiving. Ik nodig je uit: ga met me mee op onderzoek. Laten we de wereld niet langer alleen proeven, maar haar werkelijk ontmoeten.