Domein Aldenborgh, gesitueerd in het pittoreske Eys, heeft zich sinds 1988 ontwikkeld tot een gewaardeerde producent van voornamelijk mousserende Limburgse wijnen. De kern van hun filosofie is een diep respect voor de natuur en het ambacht. Dit komt tot uiting in het gebruik van hun eigen, unieke gisten voor de productie van hun karaktervolle natuurwijnen. We zullen afdalen in de wereld van de wijnmakers Peter en Chris Pelzer, die een perfecte balans vinden tussen traditionele methoden en innovatieve technieken. We starten onze ontdekkingsreis met een overzicht van de geschiedenis van Domein Aldenborgh.

Prins Bisschop

Ik ontmoet Chris en Peter Pelzer thuis in het charmante dorpje Eys. Vanuit hun zeventiende-eeuwse woning wandelen we via enkele trappen de heuvel op.

Onderweg vertelt Peter: “Hier is een archeoloog bezig geweest die vaststelde dat de muren van de burcht gebouwd zijn op Romeinse resten. De Romeinse stenen zijn dus gebruikt voor de bouw van de vesting van Eys. Vanaf 1125 draagt barones Guda de Burght Eyra over aan het Prinsbisdom van Luik. Zij stelden hier een burggraaf aan, die werd betaald in wijn. De wijnbouw heeft hier dus een lange geschiedenis. Er is in Leuven een publicatie verschenen over de wijnvoorziening van de prins-bisschop van Luik, die in de zestiende eeuw stopte. Met de komst van roerige tijden, zoals de Tachtigjarige Oorlog en de daaropvolgende Kleine IJstijd, raakte de wijnbouw in verval.”

Eyra

We lopen door de heuvel op. ”De laatste wijnheer was Jan van Strijthagen. Die was heer van Valkenburg maar ook van Eys en had een adelijk wijnhuis hier. Dat is geen opslagruimte geweest maar dat was de bierbrouwerij die hij verbouwde tot wijnhuis. Kortom de wijnbouw in Eys, op de kalkgrond met zijn terrassen, dat is iets wat uit een ver verleden komt”. Chris: ”Hier heeft dus ooit een zeshoekige burght gestaan. Door middel van satellietopnames kun je dingen zien die honderd jaar geleden verdwenen zijn en die toch op een of andere manier in het landschap tot uitdrukking komen”.

En vanwaar de naam ‘’Eyra’’ voor de mousserende Riesling? Chris:”De naam is van oorsprong Scandinavisch, daar tref je meer Eyra’s aan. Het zijn eigenlijk verhoogde liggingen. Het logo op de fles representeert dit ook. Het is een berg waarop een Burght staat met de wijnrank. Een kunstenaar heeft dit etiket ontworpen, in de stijl van Jugendstil”.

Edele conserven

We komen aan bij de wijngaard boven op de heuvel. Hoe zijn jullie hier zelf terecht gekomen? Peter:’’Ik ben begonnen als boer met het idee, de mogelijkheid om iets op te slaan om het daarna te kunnen vermarkten. Dan kom je heel snel in de wijnbouw uit. Ik noem het plat gezegd, een van de edele conserven. Het geeft je de mogelijkheid als boer om niet in de uitverkoop te hoeven gaan. We hebben verhoudingsgewijs een kleine wijngaard. Wij hebben zes hectare en per hectare zo’n drieduizend stokken. En we hebben nu zo’n drie hectare in productie”.

Wat is de opbrengst? ”Normaal gesproken zouden wij met zo’n twaalfduizend liter wel tevreden zijn”.

Topchef

En hoe is de filosofie ontstaan van het werken met de natuur? Peter: ’’Het mooiste vind ik daar nu aan dat we als voorbeeld mogen dienen voor de rest van de landbouw. Wij hebben het geluk dat we klanten hebben met een goede neus voor kwaliteit, smaak en interesse in ons product. Dat geldt ook voor het personeel van de restaurants, topchefs en sommeliers. Er is een trend richting meer en meer biologische en biodynamische lokale producten. Dit omdat de smaak en kennis van de huidige consument veranderd is. Men moet als wijnmaker dan ook meegaan en maximaal inzetten om op hoog niveau mee te kunnen draaien.

Bach-effect

We staan inmiddels weer beneden aan de heuvel voor de kleine kalkgroeve met in de nis een mariabeeld. Peter:’’ Hier zie je een dwarsdoorsnede van de wijngaard. Je ziet in dit geval geen wortels van druiven maar wel de wortels van de kastanjeboom. Dit illustreert hoe de druivenstok zijn voeding peurt uit de kalkstenenbodem. Er zitten hier de wezenlijke bestanddelen die de smaak vormen voor het uiteindelijke product. Het zijn niet alleen de zuren maar ook de fijne bitterstoffen, in die hele compositie, die de diepgang aan de wijn geeft. Ik noem dat zelf het ‘’Bach-effect’’. Dat komt door de natuur te respecteren”.

Wat bedoel je precies met het Bach-effect? ”Ik bedoel daarmee de diepgang, niet de smaak van de vruchten zelf maar de complexiteit die de wijnen krijgen. Naar mijn idee is dat toch mineraliteit. Ik zeg niet dat je hier letterlijk kalium proeft. De diepgang die zich vertaald in de smaak krijg je naar mijn mening pas als planten de mogelijkheid hebben om te fourageren in steenrijke omgevingen. Dat maakt het werk in de wijngaard ook zo spannend. Ik vind het daarom ook zo leuk dat je wijnen hebt die van leisteenondergrond komen en van de kalk, kortom deze weerspiegelen het terroir van ons unieke domein”.