De regen komt met bakken uit de lucht. Een typisch Hollandse zomerdag. Terwijl de druppels het kiezelpad kletsnat maken, loop ik richting het hek van wijngaard Hoog Beek & Royen. Gelukkig wacht Sigrid van Ede me op. Met een brede lach en gewapend met een regenjas, verwelkomt ze me. Ze is een vrijwilliger van het eerste uur en vandaag leidt ze me rond op deze bijzondere plek. Ze heeft een licht Duits accent dat verraadt waar haar passie voor wijn is ontstaan.

“Ik ben opgegroeid in de Duitse wijnregio’s Rheinhessen en Reinland-Pfalz,” vertelt Sigrid. “Daar heb ik mijn man Gerrit ontmoet.” Met een achtergrond in scheikunde en biologie, leek de oproep van de Rotary Zeist om een wijngaard te starten een logische stap. Het was het perfecte moment, net voor haar pensioen.

Van Moestuin tot Wijngaard

“Vroeger was dit de moestuin van de oude villa Hoog Beek & Royen,” legt Sigrid uit terwijl we door de kletsnatte rijen druivenstokken lopen. Sinds 2013 huurt een groep vrijwilligers deze grond van het Utrechts Landschap. Vele handen hebben de stokken in de aarde gezet, een symbolische daad die volgende maand met een 10-jarig jubileum gevierd zal worden. De regen valt nog steeds met kracht, maar de belofte van beschutting is nabij: een houten huisje, bewaakt door de massieve takken van een oude catalpa boom.

Is deze grond eigenlijk wel geschikt voor een wijngaard? Sigrid wijst naar de Driebergseweg in de verte. “Hier hebben we voornamelijk zandgrond, maar aan de overkant begint de klei.” Om te ontdekken wat de beste aanpak was, werd de expertise van Stan Beurskens ingeschakeld en Roelof Visscher van wijngaard ‘Hof van Twente’ geconsulteerd. Hun advies leidde tot de keuze voor Johanniter en Souvignier Gris, twee druivenrassen die zich hier thuis voelen.

De Filosofie van de Wijngaard

“Werken jullie biologisch?” vraag ik. Sigrid schudt haar hoofd. “We zijn niet bio-gecertificeerd en dat hoeft van ons ook niet. We doen wat de wijnstok nodig heeft.” Ze legt uit dat een certificaat niet altijd de realiteit weerspiegelt. Hoog Beek & Royen gebruikt minimale hoeveelheden zwavel en koper, wat essentieel is voor de gezondheid van de druiven, die van nature koper uit vulkanische grond halen. De focus ligt op kwaliteit. Ze laten slechts twee trossen per scheut rijpen, wat zorgt voor een geconcentreerd en smaakvol eindproduct.

Een buizerd die de spreeuwen op afstand houdt, blauwe netten en wekelijkse inspecties van de bladeren zijn hun wapens tegen natuurlijke vijanden en schimmels. De leden van de Verenigde Nederlandse Wijnproducenten, waar ze bij aangesloten zijn, hebben apps die voorspellen wanneer schimmels toeslaan. Maar, zo zegt Sigrid met een twinkeling in haar ogen: “Gewoon met open ogen door de wijngaard lopen, is nog altijd de beste methode.”

Cultuurhistorie en Wijn: Een Rijker Verhaal

Tijd om te schuilen. We stappen het houten huisje binnen waar de muren vol hangen met foto’s en oorkondes. Hier ontmoet ik Gerrit van Ede, Sigrid’s partner. Waar Sigrid alles weet van de wijngaard, is Gerrit de man van de geschiedenis. Hij laat me een boek zien dat vijf jaar geleden door vrijwilliger Duco Brongers werd samengesteld. Een schatkamer vol informatie over het landgoed.

“Rond de 18e eeuw ontstonden hier overal buitenplaatsen voor welgestelde Amsterdammers en Utrechters,” vertelt Gerrit. Zocher, de bekende landschapsarchitect van Slot Zeist, heeft ook dit park ontworpen. We bevinden ons in de voormalige Engelse landschapstuin. Uniek is dat dit landgoed, in tegenstelling tot de meeste andere, niet verkaveld is. De deels ommuurde wijngaard, die binnenkort gerestaureerd wordt, is daar een prachtig voorbeeld van.

Sigrid vult aan: “De muur houdt de warmte vast en reflecteert die naar de druiven. Eergisteren, toen de zon scheen, kon je letterlijk zien hoe de sapstroom in de stokken op gang kwam door de warmte.” De invloed van de muur is direct voelbaar en draagt bij aan de kwaliteit van de wijn.

Gekroond met Zilver

“Wat niet rijp wordt, knippen we eruit,” legt Sigrid uit. “Johanniter is compact, de druiven zitten dicht op elkaar. Souvignier Gris heeft lossere bessen.” Elk jaar passen ze hun werkwijze aan de weersomstandigheden aan. Deze toewijding betaalt zich uit. Al in het eerste jaar oogstten ze hun druiven en maakten ze wijn. Het resultaat was verbluffend: de Johanniter won brons en de Souvignier Gris zelfs zilver bij de Austrian Wine Challenge in 2014. Sindsdien zijn de wijnen elk jaar in de prijzen gevallen en maken ze zelfs een grappa, de ‘Seyster Spirit’.

Het is hoog tijd om te proeven. Met een glas zilveren Souvignier Gris in de hand proosten we op het 10-jarige jubileum van de wijngaard. De regen is gestopt. De lucht klaart op en de zon schijnt op de oude muur. Ik neem afscheid van het hartelijke echtpaar en loop langs de muur. Ik stel me voor hoe Clara Justine van Royen, driehonderd jaar geleden, op deze plek genoot van de warmte van de zon, net zoals ik dat nu doe. Hetzelfde zonlicht dat toen haar gezicht verwarmde, voedt nu de bleke druiven.

Vandaag de dag beheren zestig vrijwilligers, harmonieus en professioneel, deze prachtige wijngaard. De rijke oogst draagt bij aan een maatschappelijk doel, aangewezen door de Rotary, en bewijst dat samenwerking en passie kunnen leiden tot een prachtig eindproduct én een mooiere wereld.

Interesse in een rondleiding? Neem dan een kijkje op de website van Wijngaard Hoog Beek & Royen.

Speciale dank aan: Geert Blijham, Sigrid en Gerrit van Ede, Wim Vermaak van de Rotary Zeist.